Ciekawe miejsca

Meczet Qubbat al-Sakhra, Kopuła Skały, którego budowę rozpoczęto w 688 roku, a ukończono w roku 691, jest pierwszym głównym sanktuarium wzniesionym przez świat islamu. Jest także jedynym, które przetrwało zasadniczo w stanie nienaruszonym. Nadzwyczajne wrażenie, jakie sprawia ta budowla, jest po części wynikiem matematycznego rytmu jej proporcji. Wszystkie istotne wymiary odnoszą się do centralnego koła opasującego skałę. Podobne proporcje odnajdujemy w mauzoleum Dioklecjana w Splicie (Chorwacja), ale tymi samymi zasadami kierowano się również podczas budowy bizantyjskich kościołów w Italii, Syrii i Palestynie. W żadnym z nich jednakże nie znajdziemy tak oczywistego jak tutaj zespolenia planu i elewacji. Zgodnie z popularną legendą arabską, celem, jaki przyświecał kalifowi Abd al-Malikowi przy budowie Kopuły Skały, było uczczenie wstąpienia do nieba Mahometa po jego nocnej podróży do Jerozolimy. Wznosząc piękną budowlę, pragnął wpoić poczucie dumy muzułmanom onieśmielonym majestatycznymi kościołami chrześcijaństwa. Dodatkowo miał na celu podanie symbolicznego przesłania - tak Żydom, jak i chrześcijanom - że ich religie islam uważa za swe niedoskonałe poprzedniczki. Budowla ta przemawiała do Żydów z uwagi na lokalizację, a do chrześcijan - za sprawą wystroju wnętrza. W tradycji żydowskiej, oprócz pamięci wiążącej skałę ze świątynią, żywe są legendy związane z postaciami Abrahama i Izaaka. Budując nad skałą, Abd al-Malik niejako „zawłaszczył" owe przekazy dla islamu. Przesłanie dla chrześcijaństwa było nie mniej wyraźne. Diademy i napierśniki zdobiące mozaiki są to cesarskie klejnoty bizantyjskich władców oraz ornamenty zdobiące wizerunki Chrystusa, Madonny i świętych wykonane przez artystów bizantyjskich. Te symbole świętości i potęgi znajdują się w sanktuarium obcej wiary, podobnie jak perskie korony, gdyż stanowią łupy zwycięzców. Aby aluzja ta nie umknęła adresatom, została formalnie podkreślona w inskrypcji fundacyjnej, której fragment głosi: „O, ty, ludu Księgi, poznaj granice swej religii i mów o Bogu tylko prawdę.